Een ergonomisch toetsenbord helpt je om je handen, polsen, armen en schouders natuurlijker te gebruiken tijdens beeldschermwerk. Waar een standaardtoetsenbord vooral is ontworpen voor functionaliteit, kijkt een ergonomisch toetsenbord meer naar houding, reikafstand en belasting tijdens langdurig typen.
Toch is niet ieder ergonomisch toetsenbord hetzelfde. Er zijn compacte toetsenborden, gesplitste modellen, gekantelde toetsenborden en toetsenborden met een negatieve helling. Welke keuze het beste is, hangt af van je werkzaamheden, je werkplek en eventuele klachten. In deze blog zetten we de belangrijkste soorten overzichtelijk op een rij.
Wat maakt een toetsenbord ergonomisch?
Een toetsenbord is ergonomisch wanneer het helpt om onnodige belasting te verminderen. Dat kan op verschillende manieren. Een compact toetsenbord zorgt ervoor dat de muis dichter bij je lichaam ligt. Een plat toetsenbord kan helpen om je polsen rechter te houden. Een gesplitst toetsenbord geeft je handen meer ruimte om in lijn met je onderarmen te liggen.
OSHA adviseert bij computerwerk dat handen, polsen en onderarmen recht, in lijn en ongeveer parallel aan de vloer blijven. Ook horen de schouders ontspannen te zijn en blijven de ellebogen bij voorkeur dicht bij het lichaam.
Welke soorten ergonomische toetsenborden zijn er?
| Type toetsenbord | Wat is het? | Vooral geschikt voor |
|---|---|---|
| Compact toetsenbord | Toetsenbord zonder vast numeriek deel | Minder reiken naar de muis en compacter werken |
| Plat toetsenbord | Laag toetsenbord met beperkte hoogte | Rechtere polshouding en lichte aanslag |
| Gesplitst toetsenbord | Toetsenbord in twee delen of met schuine toetsvlakken | Natuurlijkere stand van handen en onderarmen |
| Gekanteld toetsenbord | Toetsenbord dat naar het midden toe omhoog loopt | Minder draaiing van de onderarmen |
| Toetsenbord met negatieve helling | Toetsenbord dat iets van je af helt | Minder overstrekking van de polsen |
| Compact toetsenbord met los numeriek deel | Smal toetsenbord aangevuld met los cijferblok | Cijferinvoer zonder brede standaardopstelling |
Wat zegt onderzoek over polshouding tijdens typen?
Een interessant onderzoeksfeit: onderzoek naar typen en polshouding laat zien dat de druk in de carpale tunnel kan toenemen wanneer de pols verder afwijkt van een neutrale houding. Aanpassingen die polsextensie, zijwaartse polsafwijking en pronatie verminderen, kunnen naar verwachting bijdragen aan een lagere druk in de carpale tunnel. Dat maakt de keuze voor een toetsenbord relevant, maar niet op zichzelf zaligmakend. Een ergonomisch toetsenbord werkt het best als onderdeel van een goed ingerichte werkplek met passende muis, schermhoogte, bureaustoel en voldoende afwisseling.
Wanneer kies je voor een compact toetsenbord?
Een compact toetsenbord is voor veel kantoorwerkers de meest praktische eerste stap. Omdat het vaste numerieke deel ontbreekt, wordt het toetsenbord smaller. Daardoor kan de muis dichter naast het toetsenbord liggen en hoef je minder ver naar buiten te reiken.
Dit is vooral interessant voor medewerkers die veel wisselen tussen typen en muizen. Denk aan administratief werk, klantcontact, beleidswerk, projectmanagement of hybride kantoorwerk. Gebruik je af en toe cijfers? Dan kun je een los numeriek toetsenbord inzetten wanneer dat nodig is.
Wanneer kies je voor een gesplitst toetsenbord?
Een gesplitst toetsenbord verdeelt de toetsen in twee delen. Daardoor kunnen je handen meer in lijn met je onderarmen liggen. Dit kan prettig zijn wanneer je merkt dat je polsen op een standaardtoetsenbord naar binnen draaien of wanneer je brede schouders hebt.
Er zijn vaste gesplitste toetsenborden en volledig losse modellen. Een instelbaar model biedt veel vrijheid, maar vraagt ook meer gewenning en uitleg. Voor organisaties is het daarom slim om gesplitste toetsenborden vooral gericht in te zetten bij medewerkers die daar echt baat bij hebben, bijvoorbeeld na werkplekadvies.
Wanneer kies je voor een plat of gekanteld toetsenbord?
Een plat toetsenbord helpt vaak om de polsen rustiger te houden. Hoe hoger het toetsenbord, hoe groter de kans dat je je polsen optrekt tijdens het typen. Klap de pootjes aan de achterkant dus niet automatisch uit; een vlakke positie is meestal prettiger.
Een gekanteld of geheld toetsenbord gaat een stap verder. Het probeert de draaiing van de onderarm of overstrekking van de pols te beperken. Dit kan zinvol zijn, maar vraagt vaak meer gewenning. Ook is het belangrijk om te blijven letten op nek- en schouderhouding. Wie niet blind typt, kan bij sommige alternatieve toetsenborden sneller naar beneden kijken.
Waar moeten HR en arboprofessionals op letten?
Voor HR, preventiemedewerkers en arboprofessionals is de belangrijkste vraag niet: “welk toetsenbord is het meest ergonomisch?”, maar: “welk toetsenbord past bij deze medewerker en deze werkzaamheden?”
Een compacte standaardoplossing werkt vaak goed voor algemene kantoorwerkplekken. Voor medewerkers met veel cijferinvoer kan een los numeriek deel handig zijn. Bij specifieke pols-, arm- of schouderklachten is individueel werkplekadvies belangrijker dan een algemene productkeuze.
Let ook op de combinatie met de muis. Een compact toetsenbord heeft vooral waarde wanneer de muis daadwerkelijk dichter bij het lichaam wordt geplaatst. Combineer het toetsenbord daarom waar nodig met een passende ergonomische muis.
Hoe richt je de werkplek rond het toetsenbord goed in?
Plaats het toetsenbord recht voor je lichaam, niet schuin links of rechts. Leg de muis direct naast het toetsenbord en houd je ellebogen dicht bij je lichaam. Je schouders blijven ontspannen en je polsen blijven zoveel mogelijk recht.
Werk je op een laptop? Gebruik dan altijd een los toetsenbord en een losse muis. Met een laptopstandaard breng je het scherm hoger, waardoor je minder snel vooroverbuigt. Zo voorkom je dat een goed toetsenbord alsnog wordt gecombineerd met een ongunstige nekhouding.
Conclusie
Een ergonomisch toetsenbord is er in meerdere varianten. Voor veel kantoorwerkers is een compact en plat model de meest praktische keuze, omdat de muis dichterbij blijft en de polsen rustiger kunnen liggen. Gesplitste, gekantelde of gehelde toetsenborden kunnen nuttig zijn in specifieke situaties, maar vragen meer aandacht voor gewenning en juiste instelling.
Voor organisaties is de beste aanpak om niet één oplossing voor iedereen te kiezen, maar te kijken naar werkzaamheden, klachten en werkplekgedrag. Zo wordt een ergonomisch toetsenbord onderdeel van een complete ergonomische werkplek, in plaats van een losse aankoop.