Ziekteverzuim in de zorg kost jaarlijks naar schatting 5,8 miljard euro. Dat berekent ABN AMRO in een analyse van 30 juli 2026. Een groot bedrag, maar als zorgmanager of teamleider wil je vooral weten: wat betekenen deze cijfers voor mijn team? En waar kan ik beginnen om het dagelijks werk beter te ondersteunen?
Wat vertellen de cijfers over ziekteverzuim in de zorg?
Volgens ABN AMRO bedroeg het gemiddelde ziekteverzuim in de zorg in 2025 7,5 procent. Voor alle sectoren samen was dat 5,4 procent. Binnen de verpleging, verzorging en thuiszorg lag het verzuim op 9,2 procent.
De raming van 5,8 miljard euro combineert het verzuimpercentage uit 2025 met de arbeidskosten uit 2024. Het gaat om een schatting van de arbeidskosten die samenhangen met verzuimde werktijd, voor de brede zorgsector inclusief kinderopvang.
De analyse benoemt naast fysiek zwaar werk ook emotionele belasting, werkdruk en ongewenst gedrag. Het totale verzuimbedrag is dus niet volledig toe te schrijven aan fysieke belasting.
Wat betekenen landelijke cijfers voor jouw team?
Landelijke gemiddelden vertellen niet welke knelpunten op jouw afdeling spelen. Ze geven wel aanleiding om samen te kijken hoe medewerkers hun werk ervaren. Welke werkzaamheden kosten veel kracht? Wanneer loopt de druk op? En lukt het om veilig en prettig te werken, ook tijdens een drukke dienst?
Denk aan het ondersteunen van een cliënt bij het opstaan, langdurig werken in een gebogen houding of het verplaatsen van een zwaar bed. Handelingen die vaak terugkomen, zijn een concreet vertrekpunt voor een gesprek over fysieke belasting.
Kijk daarbij verder dan de uitvoering van één handeling. Ook de beschikbare ruimte, de bereikbaarheid van hulpmiddelen en de organisatie van het werk verdienen aandacht. Een hulpmiddel kan passend zijn, maar wordt het in de praktijk ook gebruikt? En zo niet, wat staat medewerkers dan in de weg?
Hoe maak je de werkomstandigheden bespreekbaar?
Je hoeft niet meteen de hele afdeling onder de loep te nemen. Begin met één werksituatie die medewerkers als belastend ervaren. Bekijk deze samen met het team en de ergocoach, liefst op de plek waar het werk gebeurt.
Deze vragen helpen om het gesprek concreet te maken:
- Wat maakt deze handeling zwaar? Denk aan kracht zetten, de werkhouding, de duur en hoe vaak de handeling terugkomt.
- Wat hebben medewerkers nodig? Is er voldoende werkruimte en past het beschikbare hulpmiddel bij de cliënt en de situatie?
- Wat maakt de uitvoering lastig? Is het hulpmiddel bereikbaar en hebben medewerkers voldoende tijd en kennis om het goed te gebruiken?
- Wat spreken we af? Kies een haalbare verbetering, spreek af wie deze oppakt en plan een moment om te bespreken of de aanpassing helpt.
Geef ook ruimte aan signalen over werkdruk, emotionele belasting en veiligheid. Vraag wat medewerkers nodig hebben en waar zij terechtkunnen wanneer een situatie te belastend wordt.
Waar kun je als zorgmanager of teamleider beginnen?
Kies samen met je team één terugkerend knelpunt en onderzoek wat er nodig is om die werksituatie te verbeteren. Zo maak je een breed onderwerp als gezond werken behapbaar en geef je medewerkers de ruimte om hun praktijkkennis te delen.
Bij Health2Work kijken we vanuit onze ergonomische expertise naar de samenhang tussen de zorghandeling, de werkomgeving en de ondersteuning die medewerkers nodig hebben. De landelijke cijfers onderstrepen het belang van aandacht voor werkomstandigheden. De ervaringen binnen jouw team helpen bepalen waar je begint.
Waar lees je de oorspronkelijke analyse?
Deze blog is gebaseerd op de analyse van Nehreen Al-Mahmoedi voor ABN AMRO, gepubliceerd op 30 juli 2026. De cijfers en kostenraming komen uit die publicatie. De praktische vertaalslag naar ergonomie en werkomstandigheden is toegevoegd door Health2Work.