Tijdens een werkdag verwerken we voortdurend prikkels. Gesprekken, meldingen, beeldschermen, geluid en gedachten vragen allemaal aandacht. Door bewust momenten van ontfocussen in te bouwen, geef je je brein ruimte om te herstellen en daarna opnieuw te focussen.
Ontfocussen betekent dat je bewust even afstand neemt van mentale inspanning en prikkels. Je hoeft daarbij niet letterlijk niets te doen. Een korte wandeling, rustig zitten, bewegen of je tijdelijk terugtrekken uit een drukke omgeving kan al helpen om ruimte te maken voor herstel.
Tijdens het werk komen voortdurend externe en interne prikkels binnen. Denk aan geluid, licht en beweging, maar ook aan gedachten en emoties. Normaal filteren onze hersenen een groot deel daarvan automatisch. Wanneer er te veel prikkels binnenkomen of herstel ontbreekt, kost het verwerken ervan steeds meer energie.
Geluid, licht, visuele drukte en inrichting beïnvloeden hoeveel prikkels medewerkers gedurende de dag verwerken.
Vergaderingen, meldingen, bereikbaarheid en onderbrekingen bepalen hoeveel ruimte er overblijft voor geconcentreerd werk.
Micropauzes, bewegen en korte ontfocusmomenten helpen om gedurende de werkdag opnieuw op te laden.
Ontfocussen is het bewust onderbreken van mentale inspanning om je brein ruimte te geven voor herstel. Door tijdelijk afstand te nemen van taken, gedachten en prikkels kan je hoofd tot rust komen en ontstaat er opnieuw ruimte voor concentratie en energie.
Tijdens een werkdag verwerken je hersenen voortdurend informatie uit je omgeving en uit je eigen gedachten en gevoelens. Wanneer er te veel prikkels binnenkomen of herstelmomenten ontbreken, kost het verwerken daarvan steeds meer energie. Ontfocussen helpt om die belasting tijdelijk te verminderen en ruimte te maken voor herstel.
Overprikkeling kan zich op verschillende manieren uiten. Mogelijke signalen zijn vermoeidheid, stress, een onrustig gevoel, verminderde concentratie, hoofdpijn, slaapproblemen of sneller geïrriteerd raken. Niet iedereen reageert hetzelfde op prikkels en de gevoeligheid kan ook veranderen door bijvoorbeeld vermoeidheid of werkstress.
Een werkgever kan de werkomgeving zo inrichten dat medewerkers makkelijker kunnen kiezen tussen concentratie, samenwerking en herstel. Denk aan goede akoestiek, rustige concentratieplekken, minder visuele drukte, voldoende mogelijkheden om te bewegen en speciale ruimtes voor ontfocus en herstel.
Een ontfocusplek is een rustige plek binnen de werkomgeving waar iemand zich tijdelijk kan terugtrekken uit geluid, schermen en andere omgevingsprikkels. Zo'n plek biedt ruimte om tot rust te komen en daarna met hernieuwde aandacht verder te werken. In jullie prikkelbalansdocument worden ontfocusplekken specifiek genoemd als manier om mentale overbelasting te helpen voorkomen.
Een goede ontfocusplek vermindert zoveel mogelijk storende prikkels. Denk aan goede akoestiek, visuele rust, prettige verlichting en voldoende afstand van drukke werkzones. Afhankelijk van de organisatie kunnen ook producten worden ingezet die geluid en andere omgevingsprikkels verder verminderen.
Nee. Prikkelgevoeligheid verschilt per persoon en kan ook per moment veranderen. Vermoeidheid en werkstress kunnen ervoor zorgen dat iemand gevoeliger wordt voor prikkels. Ook mensen die normaal gesproken weinig last ervaren van prikkels hebben baat bij een werkomgeving waarin ruimte is voor focus en herstel.
Ontfocussen kan bijdragen aan een gezonde balans tussen mentale inspanning en herstel. Door regelmatig korte herstelmomenten te nemen en prikkels tijdelijk te verminderen, geef je je brein ruimte om tot rust te komen. Het voorkomen van burn-outklachten vraagt echter om een bredere aanpak, waarbij ook werkdruk, autonomie, sociale steun en de inrichting van de werkomgeving een belangrijke rol spelen.