In de wereld van ergonomie en gezonde werkplekken kom je al snel allerlei normen en richtlijnen tegen. Een begrip dat regelmatig opduikt is NPR183. Hoewel dit geen officiële normtitel is, wordt er in de praktijk vrijwel altijd de Nederlandse Praktijkrichtlijn NPR 1813 mee bedoeld: een richtlijn die helpt bij het ergonomisch verantwoord inrichten van kantoorwerkplekken.
De richtlijn biedt houvast voor werkgevers, facilitair managers en arboprofessionals die werkplekken willen creëren die aansluiten op de lichaamsmaten van Nederlandse gebruikers. In deze blog lees je wat deze praktijkrichtlijn inhoudt, waarom ze relevant is en hoe je haar concreet toepast.
Wat houdt de NPR 1813-richtlijn in?
De NPR 1813 is een Nederlandse praktijkrichtlijn die voortbouwt op de Europese norm NEN-EN 1335 voor bureaustoelen. Waar de Europese norm uitgaat van gemiddelde Europese lichaamsmaten, houdt NPR 1813 expliciet rekening met de relatief langere Nederlandse beroepsbevolking.
Concreet betekent dit dat bureaustoelen en bureaus een groter instelbereik moeten hebben. Denk aan een hogere maximale zithoogte, meer verstelbare zitdiepte en uitgebreid instelbare armleggers. Hierdoor kunnen zowel kleinere als langere medewerkers ergonomisch verantwoord werken.
De richtlijn is niet wettelijk verplicht, maar wordt in de praktijk vaak gebruikt als kwaliteitsindicator voor ergonomisch kantoormeubilair.
Waarom is ergonomische inrichting zo belangrijk?
Langdurig zitten en werken in een ongunstige houding vergroot de kans op lichamelijke klachten. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hangt langdurig sedentair gedrag samen met een verhoogd risico op gezondheidsproblemen zoals hart- en vaatziekten en musculoskeletale klachten.
Daarnaast blijkt uit diverse Nederlandse onderzoeken dat nek-, schouder- en rugklachten veel voorkomen onder beeldschermwerkers. Een goed ingestelde werkplek kan de fysieke belasting aanzienlijk verminderen.
Een ergonomische richtlijn zoals NPR 1813 helpt om:
-
statische belasting te beperken;
-
een neutrale zithouding te ondersteunen;
-
verschillen tussen medewerkers beter op te vangen;
-
preventief bij te dragen aan minder verzuim.
Belangrijk om te benadrukken: ergonomisch meubilair alleen is niet voldoende. Afwisseling tussen zitten, staan en bewegen blijft essentieel.
Belangrijkste eisen voor bureaustoelen
Verstelbare zithoogte en zitdiepte
Een stoel volgens NPR 1813 moet een ruime zithoogte-instelling hebben, zodat zowel kleinere als langere personen met de voeten plat op de grond kunnen zitten. Ook de zitdiepte moet verstelbaar zijn, zodat de bovenbenen goed ondersteund worden zonder druk in de knieholte.
Goede lendensteun
De onderrug (lumbale regio) heeft ondersteuning nodig om een natuurlijke kromming te behouden. Een in hoogte verstelbare rugleuning of lendensteun is daarom essentieel.
Instelbare armleggers
Armleggers moeten in hoogte en bij voorkeur ook in breedte verstelbaar zijn. Zo kunnen schouders ontspannen blijven en wordt overbelasting van nek verminderd
Zit-sta werkplekken en bureau-eisen
Naast de stoel speelt het bureau een cruciale rol. NPR 1813 adviseert een ruim instelbereik, zeker bij zit sta werkplekken. Een verstelbaar bureau maakt het mogelijk om gedurende de dag te variëren in werkhouding, bijvoorbeeld met een elektrisch verstelbaar bureau zoals de ErgoDesk E2T.
Het bureau moet zo ingesteld kunnen worden dat de onderarmen horizontaal rusten terwijl de schouders ontspannen blijven. Daarnaast is voldoende beenruimte belangrijk en moet het werkblad genoeg ruimte bieden voor scherm, toetsenbord en documenten, zodat onnodig reiken of draaien wordt voorkomen.
Wanneer kies je voor NPR 1813-conform meubilair?
Meubilair dat voldoet aan NPR 1813 is vooral geschikt bij flexplekken, lange werkdagen en organisaties waar duurzame inzetbaarheid centraal staat. De richtlijn is niet wettelijk verplicht, maar kan helpen bij het invullen van arboverantwoordelijkheid.
Conclusie
Hoewel “NPR183” geen officiële normnaam is, wordt er in de praktijk meestal de Nederlandse Praktijkrichtlijn NPR 1813 mee bedoeld. Die richtlijn geeft duidelijke handvatten om kantoorwerkplekken ergonomisch in te richten, met extra aandacht voor een ruim instelbereik en goede afstemming op verschillende gebruikers.
Kies je bewust voor meubilair dat hierbij aansluit en help je medewerkers met het goed instellen ervan, dan vergroot je het comfort en verklein je de kans op klachten. Uiteindelijk telt vooral wat er dagelijks gebeurt op de werkvloeren daarin kan NPR183 een handige leidraad zijn.